RIVOJLANAYOTGAN MAMLAKATLARDA SUN’IY INTELLEKTNING TA’LIMGA INTEGRATSIYASI: O‘ZBEKISTON UNIVERSITETLARI MISOLIDA QIYOSIY NAZARIY TAHLIL
Abstract
Ushbu maqola sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarini rivojlanayotgan mamlakatlar oliy ta’lim tizimiga integratsiya qilishning nazariy asoslarini qiyosiy tahlil qiladi. Tadqiqotda konstruktivist o‘rganish nazariyasi, moslashuvchan o‘qitish modellari va texnologiyani qabul qilish nazariyasi (TAM) asosida rivojlangan (AQSh, Buyuk Britaniya, Janubiy Koreya) va rivojlanayotgan (O‘zbekiston, Turkiya, Malayziya) mamlakatlar tajribasi qiyoslanadi. Tadqiqot natijalarining ko‘rsatishicha, rivojlanayotgan mamlakatlar uchun SI integratsiyasining muvaffaqiyati uchta asosiy omilga — institutsional tayyorgarlik, o‘qituvchilarning kasbiy salohiyati va madaniy kontekstga moslashtirilgan yondashuv — bog‘liq. Maqolada rivojlanayotgan mamlakatlar uchun bosqichli SI integratsiya modeli taklif etiladi.
References
1. Baker, R. S., & Inventado, P. S. (2014). Educational data mining and learning analytics. In J. A. Larusson and B. White (eds.), Learning analytics: From research to practice (pp. 61–75). Springer.
2. Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319–340.
3. Holmes, W., Bialik, M., & Fadel, C. (2019). Artificial intelligence in education: Promises and implications for teaching and learning. Center for Curriculum Redesign.
4. Kotter, J. P. (1996). Leading change. Harvard Business School Press.
5. Luckin, R., Holmes, W., Griffiths, M., & Forcier, L. B. (2016). Intelligence Unleashed: The Case for Artificial Intelligence in Education. Pearson Education.
6. Paiz, J. M., Toncelli, R., & Kostka, I. (2025). Artificial Intelligence, Real Learning: A Guide to Artificial Intelligence in ELT. University of Michigan Press.
7. Piaget, J. (1952). The Origins of Intelligence in Children. International University Press.
8. Rogers, E. M. (2003). The Diffusion of Innovations (5th ed.). Free Press.
9. Saydazimova, I., & Saydazimova, O. (2025). Teachers’ Perspectives and Agency in Implementing Artificial Intelligence: The Case of Uzbekistan. Technology in Language Teaching and Learning, 7(4), 102980.
10. Selwyn, N. (2019). Should Robots Replace Teachers? AI and the Future of Education. Polity Press.
11. VanLehn, K. (2011). The Relative Effectiveness of Human Tutoring, Intelligent Tutoring Systems, and Other Tutoring Systems. Educational Psychologist, 46(4), 197–221.
12. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Harvard University Press.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 M. Sultonova

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Litsenziya shartlari
Bu ish Creative Commons Attribution-NoCommercial 4.0 xalqaro litsenziyasi ostida litsenziyalangan. Ushbu litsenziya nusxasini koʻrish uchun http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ saytiga tashrif buyuring yoki Creative Commons, PO Box 1866, Mountain View, CA 94042, AQShga xat yuboring.
Ushbu litsenziyaga muvofiq, siz:
Ulashish — materialni istalgan vosita yoki formatda nusxalash va qayta tarqatish
Moslashtiring - remiks qiling, o'zgartiring va materialga asoslang
Litsenziya shartlariga rioya qilgan holda litsenziar ushbu erkinliklarni bekor qila olmaydi. Quyidagi shartlar asosida:
Atribut - Siz tegishli kredit berishingiz, litsenziyaga havolani taqdim etishingiz va o'zgartirishlar kiritilganligini ko'rsatishingiz kerak. Siz buni har qanday oqilona yo'l bilan qilishingiz mumkin, lekin litsenziar sizni yoki sizning foydalanishingizni ma'qullashini taklif qiladigan tarzda emas.
Notijorat - Siz materialdan tijorat maqsadlarida foydalana olmaysiz.
Hech qanday qo'shimcha cheklovlar yo'q - Siz boshqalarga litsenziya ruxsat bergan har qanday harakatni qonuniy ravishda cheklaydigan qonuniy shartlar yoki texnologik choralarni qo'llay olmaysiz.