PROFESSIONAL TA’LIM O‘QUVCHILARINING KASBIY TAYYORGARLIGINI RAQAMLI TA’LIM RESURSLARI ORQALI RIVOJLANTIRISH BO‘YICHA XORIJIY TAJRIBALAR
Abstract
Maqolada professional ta’limda raqamli ta’lim resurslaridan (RTR) foydalanishning xorijiy tajribalari tizimli tahlil qilinadi. Tadqiqot AQSh, Germaniya, Finlyandiya va Janubiy Koreya misolida olib borilib, infratuzilma, pedagogik yondashuvlar, platformalar (LMS, OER), VR/AR texnologiyalari hamda o‘qituvchilar raqamli kompetensiyalarini shakllantirishda DigCompEdu modeli yoritiladi. Hulosa qismida O‘zbekiston sharoitida infratuzilmani bosqichma-bosqich rivojlantirish, pedagoglar raqamli kompetensiyasini kuchaytirish va milliy OER platformasini yaratish bo‘yicha aniq takliflar bildiriladi.
References
UNCTAD. Digital Economy Report 2024. United Nations Conference on Trade and Development, 2024.
McKinsey & Company. The Top Trends in Tech. McKinsey Digital, 2025.
UNESCO. Engineering for Sustainable Development: Delivering on the Sustainable Development Goals. UNESCO Publishing, 2021.
Кларин, М. В. Инновационные модели обучения. Логос, 2021.
Селевко, Г. К. Современные образовательные технологии. Народное образование, 2018.
Ebrahimi, S. S. “How Digital Education Changes Lives.” TEDx Talks, 2023. Video.
UNESCO. ICT Competency Framework for Teachers (Version 3). UNESCO, 2018.
World Economic Forum. The Future of Jobs Report 2023. Geneva: WEF, 2023.
World Economic Forum. The Future of Jobs Report 2025. Geneva: WEF, 2025.
World Economic Forum. The Future of Jobs Report 2020. Geneva: WEF, 2020.
Punie, Yves, and Christine Redecker. European Framework for the Digital Competence of Educators: DigCompEdu. Publications Office of the European Union, 2017.
Кушнир, М. Е. “Цифровая образовательная среда.” Medium.com.
Кордышева, С. А. Формирование технологической культуры студентов. Автореф. дисс., Москва, 2004.
Шакирова, Э. Ф. Формирование социальной активности студентов педагогического колледжа. Автореф. дисс., Москва, 2010.
Арефьева, О. В. Использование технологий обучения в процессе развития социальной активности студентов колледжа. Дисс., Санкт-Петербург, 2006.
Байденко, В. И. Компетентностный подход к проектированию государственных образовательных стандартов высшего профессионального образования. Исследовательский центр проблем качества подготовки специалистов, 2005.
Филатов, В. В., и А. В. Гобыш. “Мотивация студентов в эпоху цифровизации высшего образования.” Материалы V Международной конференции, СФУ, 2021.
SkillsCommons (U.S. Dept. of Labor TAACCCT). Open Educational Resources for Workforce Development, 2021, https://support.skillscommons.org.
Government Technology. “eDynamic Adds STEM, Vocational Training to Digital Offerings.” 2023, https://www.govtech.com/education.
Bergen Community College. Anytime Online – 1600+ Online Courses and Programs. 2023, https://bergen.edu/anytime-online.
UNESCO/World Bank/OECD. Russian Federation – Digital Economy Programme Overview. Education Profiles, 2020–2024.
Ministry of Education of the Russian Federation. Order No. 816 on E-Learning and Distance Learning Technologies. 2017.
Skillbox. IT-kolledzh SPO: onlayn diplom dasturlari. 2021, https://spo.skillbox.ru.
Bundesinstitut für Berufsbildung (BIBB). Initiative “Berufsbildung 4.0” – Digitalisierung der Arbeitswelt. Bonn: BIBB, 2019.
OECD. Innovative Technologies and VET (ASCOT/ASCOT+ Cases). OECD Publishing, 2025.
Cedefop – ReferNet Finland. More Flexibility and Skills for the Green and Digital Transitions. Publications Office of the European Union, 2024.
itslearning Blog. “Revolutionising Vocational Education: Eduko’s Digital Vision.” 2023, https://itslearning.com.
Putz, Patrick, Martin Schickler, Jan Handke, and Isa Jahnke. “Vocational Training in VR: A Case Study Using the 4C/ID Model.” Multimodal Technologies and Interaction, vol. 6, no. 7, 2022, p. 49, https://doi.org/10.3390/mti6070049.
Prihatin, T., R. Yulianti, D. Mardapi, and R. Rachmadtullah. “Teaching Activities for Supporting Students’ 4Cs Skills Development in Vocational Education.” Proceedings of the International Conference on Education, 2023.
OECD. Virtual and Augmented Reality in Vocational Education and Training. OECD Publishing, 2021.
Пардабоев, Ж. Э. STEAM-ta’lim va kasbga yo‘naltirish bo‘yicha maqola. Тошкент, 2020.
Ашурова, С. Ю. “Профессиональная компетентность как объект оценки.” Молодой ученый, no. 4, 2012.
Азизхўжаева, Н. Н. Педагогик технология ва педагогик маҳорат. Тошкент: ТДПУ, 2003.
Архипова, Н. В., и В. Е. Медведев. Информационные технологии в повышении квалификации преподавателей инженерных вузов. Москва, 2000.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. PF–60-son Farmon: 2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Taraqqiyot strategiyasi. 28-yanvar 2022.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. PQ–4996-son Qaror: Sun’iy intellekt texnologiyalarini jadal joriy etish chora-tadbirlari. 17-fevral 2021.
Thomann, H., et al. “How Effective Is Immersive VR for Vocational Education?” Computers & Education, Elsevier, 2024.
Long, Y., X. Zhang, and X. Zeng. “Application and Effect Analysis of Virtual Reality Technology in Vocational Education Practical Training.” Education and Information Technologies, 2024.
Muskhir, M., et al. “Emerging Research on Virtual Reality Applications in Vocational Education.” Journal of Information Technology Education: Innovations in Practice, vol. 23, 2024, pp. 65–78.
Kim, J. Y. J., et al. “A Meta-Analysis of the Effects of Lifelong Vocational Education.” European Journal of Training and Development, vol. 48, nos. 7–8, 2024, pp. 749–763.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Odil Qo‘ysinov, Farxod Irisqulov

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Litsenziya shartlari
Bu ish Creative Commons Attribution-NoCommercial 4.0 xalqaro litsenziyasi ostida litsenziyalangan. Ushbu litsenziya nusxasini koʻrish uchun http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ saytiga tashrif buyuring yoki Creative Commons, PO Box 1866, Mountain View, CA 94042, AQShga xat yuboring.
Ushbu litsenziyaga muvofiq, siz:
Ulashish — materialni istalgan vosita yoki formatda nusxalash va qayta tarqatish
Moslashtiring - remiks qiling, o'zgartiring va materialga asoslang
Litsenziya shartlariga rioya qilgan holda litsenziar ushbu erkinliklarni bekor qila olmaydi. Quyidagi shartlar asosida:
Atribut - Siz tegishli kredit berishingiz, litsenziyaga havolani taqdim etishingiz va o'zgartirishlar kiritilganligini ko'rsatishingiz kerak. Siz buni har qanday oqilona yo'l bilan qilishingiz mumkin, lekin litsenziar sizni yoki sizning foydalanishingizni ma'qullashini taklif qiladigan tarzda emas.
Notijorat - Siz materialdan tijorat maqsadlarida foydalana olmaysiz.
Hech qanday qo'shimcha cheklovlar yo'q - Siz boshqalarga litsenziya ruxsat bergan har qanday harakatni qonuniy ravishda cheklaydigan qonuniy shartlar yoki texnologik choralarni qo'llay olmaysiz.