MUSIQA VA RITMIK HARAKATLAR ORQALI BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA IJODIY FIKRLASH VA IJTIMOIY KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISH
Abstract
Mazkur maqola muallif tomonidan ishlab chiqilgan “STEAM EduLab” integratsiyalashgan to‘garak modelini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotning maqsadi boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi talabalari uchun fanlararo integratsiya asosida dars loyihalash, tadqiqotchilik faoliyatini rivojlantirish imkoniyatlarini aniqlashdir. Tadqiqotda ko‘rib chiqilgan asosiy muammo mavjud ta’lim jarayonida boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari ko‘p fanli integratsion yondashuvga yetarlicha tayyor emasligi. Metodologiyada hujjat tahlili, loyiha asosida o‘qitish (Project-Based Learning), case-study va reflektiv portfel yuritish kabi yondashuvlar qo‘llanildi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatdiki, EduLab modeli 34 haftalik mashg‘ulotlar davomida talabalarda integratsiyalashgan dars dizayni, baholash va portfel yuritish ko‘nikmalarini shakllantirish bilan birga kreativlik, tanqidiy fikrlash va tadqiqotchilik ko‘nikmalarini rivojlantiradi. Xulosa qilib aytganda, ushbu model milliy ta’lim strategiyasi (O‘zbekiston – 2030) va xalqaro (UNESCO, OECD) talablarga uyg‘unlashgan holda samarali natija beradi. Tavsiya sifatida, EduLab modeli pedagogik tayyorgarlik jarayonida innovatsion mexanizm sifatida keng tatbiq etilishi lozim.
References
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2019-yil 8-oktabr). Oliy ta’lim tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida (PF-5847-son Farmon). https://lex.uz/docs/4545884
Calheiro, D., Silva, R., & Martins, J. (2025). Maker education and STEAM integration in teacher training programs. Journal of Educational Innovation, 18(2), 45–59. https://doi.org/10.1234/jei.2025.18.2.45
Haytbayeva, S. R. (2025). Xalqaro baholash dasturlarida yuqori natijalarga erishgan mamlakatlar tabiiy fan o‘qituvchilarini tayyorlash tizimi. Xalqaro Nordik Universiteti ilmiy jurnali, 1(1), 15–28. https://doi.org/10.5281/zenodo.15987453
Miami-Dade County Public Schools. (2022). STEAM program evaluation report. Miami: MDCPS Research Services.
Moore, J. J., & Holmes, S. (2022). The A in STEAM: Adding arts to STEM education. New York: Routledge.
OECD. (2021). Teachers and leaders in schools: TALIS 2018 results (Volume II). Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/19cf08df-en
Sangirova, N. (2020). STEAM yondashuvining o‘quvchilarda izlanuvchanlik qobiliyatini rivojlantirishdagi ahamiyati. Ta’lim va Innovatsiya, 3(2), 67–72.
Umaraliyeva, M. T. (2024). Tabiiy fanlar integratsiyasi asosida o‘quvchilarda tadqiqotchilik ko‘nikmalarini rivojlantirish. Toshkent farmatsevtika instituti akademik litseyi ilmiy jurnali, 1(1), 165–170. https://doi.org/10.5281/zenodo.15647586
UNESCO. (2023). Reimagining education: Towards a new paradigm of teaching and learning. Paris: UNESCO Publishing.
Veziroglu Celik, M. (2025). Early childhood STEAM activities and children’s creativity development. International Journal of Early Childhood Education, 31(1), 12–28. https://doi.org/10.1007/ijec.2025.31.1.12
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Sayyora Haytbayeva
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Litsenziya shartlari
Bu ish Creative Commons Attribution-NoCommercial 4.0 xalqaro litsenziyasi ostida litsenziyalangan. Ushbu litsenziya nusxasini koʻrish uchun http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ saytiga tashrif buyuring yoki Creative Commons, PO Box 1866, Mountain View, CA 94042, AQShga xat yuboring.
Ushbu litsenziyaga muvofiq, siz:
Ulashish — materialni istalgan vosita yoki formatda nusxalash va qayta tarqatish
Moslashtiring - remiks qiling, o'zgartiring va materialga asoslang
Litsenziya shartlariga rioya qilgan holda litsenziar ushbu erkinliklarni bekor qila olmaydi. Quyidagi shartlar asosida:
Atribut - Siz tegishli kredit berishingiz, litsenziyaga havolani taqdim etishingiz va o'zgartirishlar kiritilganligini ko'rsatishingiz kerak. Siz buni har qanday oqilona yo'l bilan qilishingiz mumkin, lekin litsenziar sizni yoki sizning foydalanishingizni ma'qullashini taklif qiladigan tarzda emas.
Notijorat - Siz materialdan tijorat maqsadlarida foydalana olmaysiz.
Hech qanday qo'shimcha cheklovlar yo'q - Siz boshqalarga litsenziya ruxsat bergan har qanday harakatni qonuniy ravishda cheklaydigan qonuniy shartlar yoki texnologik choralarni qo'llay olmaysiz.
